در ادامه‌ی سلسله نشست‌های اکران و بررسی فیلم‌های “سینمای هنر و تجربه”، فیلم مستند “سفر سهراب” اثر “امیدعبدالهی” با حضور وی، مهدی احمدی و آرش کرد به نمایش درآمد.

امید عبدالهی در ابتدای صحبت‌های خود به ترک تحصیل و بضاعت اندک مالی در دوران نوجوانی‌اش اشاره کرد و گفت آنچه مرا بدینجا رساند، میخکوب شدن در برابر تابلوی “انجمن سینمای جوان” شیراز هنگام هول دادن گاری بود و حمایت‌ها و تشویق‌های دکتر سعید پورعلی که آن‌زمان مدیر آن انجمن بودند.
امید عبدالهی کارگردان مستند سینمایی «سفر سهراب»، فارغ التحـصیل مقطع کارشناسی رشته سینما است که تاکنون فیلمهای کوتاه و مستندی چون « بادی که می وزد»، «میان دو خواب»، «شیوه شاغلام»، «پانسمان»، «کورسو»، «میزبان» و «برندگان» را کارگردانی کرده است و با این آثار جوایزی چون تقدیر ویژه هیات داوران از جشنواره بین المللی فیلم کوتاه کلرمون فران در فرانسه، جایزه بزرگ بهترین فیلمساز از جشنواره بین المللی فیلم کوتاه ساپورو ژاپن، مدال برنز از جشنواره بین المللی فیلم کوتاه ملل اتریش، جایزه حمایتی صندوق بِرتا از جشنواره ایدفا هلند، جایزه ویژه هیات داوران از جشنواره بین المللی اسماعیلیه مصر و … را از آن خود کرده است.
این مستند پرتره با داستانی روایی به نمایش برهه‌ای از زندگی سهراب می‌پردازد که آغازگر موجی نو در سینمای ایران شد.
عبدالهی با تاکید بر گفتگو محور نبودن فیلم گفت در ابتدا قرار بود همسر سهراب، راوی فیلم باشد که به‌خاطر شریک بودن در شرایط حساس زندگی وی، می‌توانست روایت منحصربه‌فردی باشد اما بعد از بیش از ۸ماه فرآیند اعتمادسازی، او به‌خاطر عشق و نفرت همزمانی که در وجودش داشت از همکاری امتناع کرد‌. عبدالهی ادامه داد بعد از بازنویسی فیلمنامه و مبنای حدیث نفس‌گونه بودن روایت، به دنبال جنس صدایی از نوع زندگی سهراب گشتم، آرتیستی که با هنر دست و پنجه نرم کرده باشد و مصائب سینمای ایران را بشناسد، چرا که قصد داشتم شخصیت نریتور را داخل فیلم آورده و داستان را ارتقا بخشم.
“مهدی احمدی” با تاکید بر تاثیر انتخاب‌های کارگردان درمورد عوامل فیلم گفت اگر این انتخاب‌ها با تسلط و دانش کارگردان همراه باشد، کار به درستی پیش خواهد رفت و درباره‌ی پذیرفتن نقش نریتور در این اثر گفت، این فیلم علی‌رغم این‌که درون انسان را برانگیخته می‌کند اما حس بیرونی نداشت پس صدای خاصی را می‌طلبید که گویا نوع صدای من همجنس با آن و هماهنگ با کل فیلم بود. بازیگر شب‌های روشن تاکید کرد، اگر صدا از شخصیت‌های مشهور این حوزه بود، از فیلم بیرون می‌زد و داستان و شخصیت اصلی فیلم را تحت‌تاثیر قرار می‌داد.
آرش احمدی، فیلمساز که در این نشست حضور داشت ضمن تایید انتخاب احمدی برای این نقش گفت “سفر سهراب” از این جهت فیلم خوبی است که عبدالهی داستان خود را متفاوت از مستندپرتره‌های دیگر ساخته و روایتی جذاب را با برش‌هایی از نمایش خود سهراب و فیلم‌‌های او پیش برده و تمرکز داستان روی همان برهه‌ای از زندگی شخصیت اصلی است که فیلم‌های مورداشاره در فیلم را ساخته است.
مستند «سفر سهراب» پرتره‌ای متفاوت درباره سهراب شهیدثالث، به عنوان یکی از موثرترین آغازگران سینمای نوین ایران است، که در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی تولید شده و مهمترین مقاطع کار و زندگی این کارگردان، یعنی زمانی که موفق به ساخت دو فیلم «یک اتفاق ساده» و «طبیعت بی جان» شد را به تصویر می کشد.
عبدالهی در پاسخ به سوال ابراهیم حصاری که اجرای این نشست را به عهده داشت، درخصوص میزان شناخت سهراب دراین فیلم گفت، مکتوبات، آرشیوهای محدود موجود و صحبت‌های خانواده‌ی وی، منبع پژوهش من بودند و تمام آنچه را که دریافتم در فیلم آوردم. وی ادامه داد سهراب انسانی ویژه و چندوجهی بود که عدم حضورش، روند پیشرفت کار را با مشکل روبه‌رو می‌کرد. وی با اشاره به “اتفاق ساده” و “طبیعت بی‌جان” گفت این دو، فیلم‌های تاثیر گذار بر سینمای ایران و سینمای سهراب بودند و ورود در بخشی از زندگی او که در آلمان می‌گذشت، مستلزم سفر به برلین برای اشراف بر ۲۰سال مراودات و ۱۴فیلم آلمانی بود که زمان و بودجه‌ی ساخت فیلم نمی‌توانست جوابگوی آن باشد.
کارگردان “کورسو” موضوعاتی مانند “مسئله زن در سینما و نگاه سهراب”، “فیلم‌‌های اجتماعی و انتقاد وی از جامعه‌ی آلمان” و “ارتباطات خانوادگی سهراب” می‌توانند دستمایه‌ی ساخت فیلم‌های داستانی یا روایی دیگر از زندگی سهراب توسط فیلمسازان دیگر باشد.
“رضا فیاضی” مدرس تئاتر در کیش، ضمن تکریم احمدی به‌خاطر انتخاب‌های گزیده‌اش بعد از عروس آتش گفت انتخاب وی به‌عنوان نریتور، بهترین گزینه بود و گویی با خود “شهیدثالث” روبه‌رو هستیم.
“بکتاش آبتین” شاعر و مستندساز کیشوند نیز که از دیگر مهمانان این نشست بود با اشاره به تیم خوب سازنده‌ی این فیلم گفت، استفاده از محدودیت‌های موجود به عنوان یک ویژگی و فرمی مثل نشان دادن نامه‌ها که در فیلم تکرار میشد، از نقاط برجسته‌ی فیلم بود.
رضا اردلان مدیر توسعه امور هنری سازمان منطقه آزاد کیش نیز ضمن انتقاد از عدم معرفی خط فکری و مطالعاتی سهراب در فیلم گفت خط و ربط‌های سیاسی “شهیدثالث” مانند چپ‌گرا و مارکسیسم بودن وی، نقش بسزایی در کنار گذاشته شدن او از سینمای آن‌زمان داشت که در فیلم مغفول مانده است.
“امید عبدالهی” در پایان این نشست ضمن تقدیر از ابتکار و پشتیبانی مدیران هنری و معاونت فرهنگی سازمان، گفت سکوت این جزیره مرا به یاد سکوت حاکم بر فیلم‌های سهراب انداخت و مطمئن هستم که اگر وی در قید حیات بود با این سکوت ارتباط خاصی برقرار می‌کرد.
نخستین نمایش رسمی مستند “سفر سهراب” در دهمین جشنواره بین المللی مستند ایران، سینما حقیقت بوده است و از سوی هیات داوران این جشنواره، به عنوان یکی از نامزدهای دریافت تندیس هنر و تجربه برای بهترین فیلم مستند معرفی شد.
“سهراب شهیدثالث” به عنوان یکی از آغازگران موج نوی سینمای ایران شناخته می‌شود. او برای مدتی کوتاه از اعضای کانون سینماگران پیشرو بود. برخی فیلم‌های او با نام‌های یک اتفاق ساده (۱۳۵۲)،طبیعت بی‌جان (۱۳۵۳) و در غربت (۱۳۵۴) برنده جایزه‌های بین‌المللی شده‌اند.
سینما لبخند کیش سه‌شنبه‌های هر دوهفته، میزبان فیلم‌های هنروتجربه با حضور عوامل آن‌ها و علاقه‌مندان به این حرفه و هنر است.