در دنیای امروز، موفقیت مناطق آزاد با تعداد انبارها، وسعت اراضی یا حتی میزان معافیت‌های مالیاتی سنجیده نمی‌شود. آنچه یک منطقه را به مقصد سرمایه‌گذاری تبدیل می‌کند، توانایی آن در ایجاد اعتماد، برقراری ارتباط و حضور مستمر در شبکه اقتصاد جهانی است. مناطق آزاد موفق، بیش از آنکه پروژه‌های عمرانی باشند، پروژه‌های دیپلماسی اقتصادی هستند.

انتصاب حسین فروزان به عنوان دبیر شورای عالی مناطق آزاد، در چنین مقطعی معنایی فراتر از یک جابه‌جایی مدیریتی دارد. او پس از حدود یک دهه، این بار نه در قامت مدیر بزرگ‌ترین منطقه آزاد ایران، بلکه به عنوان مسئول سیاست‌گذاری کل مجموعه مناطق آزاد کشور، فرصت یافته است تا تجربه‌های گذشته را در سطحی ملی به کار گیرد.

جهان در این سال‌ها تغییر کرده است. رقابت میان مناطق آزاد دیگر بر سر کاهش تعرفه‌ها نیست؛ رقابت بر سر جذب زنجیره‌های تأمین، شرکت‌های چندملیتی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و فناوری‌های نوین است. سرمایه‌گذاران امروز به دنبال مناطقی هستند که بتوانند با جهان گفت‌وگو کنند، نه صرفاً امتیازهای اداری ارائه دهند.

ایران، برخلاف بسیاری از کشورها، از مزیتی برخوردار است که قابل تکرار نیست؛ قرار گرفتن در تقاطع کریدورهای بین‌المللی، دسترسی هم‌زمان به آب‌های جنوبی و شمالی و همسایگی با بازارهای بزرگ منطقه. اما این مزیت جغرافیایی تنها زمانی به مزیت اقتصادی تبدیل می‌شود که با یک راهبرد فعال بین‌المللی همراه باشد.

تجربه مدیریت در منطقه آزاد ماکو، که در همسایگی سه کشور قرار دارد، نشان داد که یک منطقه آزاد می‌تواند فراتر از مرزهای اداری خود تعریف شود. اکنون همان نگاه می‌تواند به سایر مناطق نیز تعمیم یابد؛ از کیش و قشم گرفته تا چابهار، انزلی و ارس. هر یک از این مناطق می‌توانند نقش متفاوتی در زنجیره تجارت جهانی ایفا کنند، به شرط آنکه با رویکردی تخصصی و بین‌المللی مدیریت شوند.

امروز، شاید مهم‌ترین مأموریت دبیر جدید، تغییر تصویر مناطق آزاد ایران در نگاه سرمایه‌گذاران خارجی باشد. این هدف تنها با ساخت زیرساخت‌های جدید محقق نمی‌شود. حضور فعال در سازمان‌های بین‌المللی، برگزاری رویدادهای اقتصادی، ایجاد ارتباط با اپراتورهای بزرگ بندری، شرکت‌های لجستیکی و نهادهای مالی جهانی، همان اندازه اهمیت دارد که توسعه بنادر، فرودگاه‌ها و شهرک‌های صنعتی.

تاریخ نشان داده است که اقتصاد، بیش از آنکه با شعار حرکت کند، با اعتماد پیش می‌رود. اعتماد نیز نتیجه حضور مستمر، گفت‌وگوی حرفه‌ای و تعامل سازنده با جهان است. اگر دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد بتواند چنین مسیری را دنبال کند، این انتصاب تنها آغاز یک دوره مدیریتی جدید نخواهد بود؛ بلکه می‌تواند آغاز بازتعریف جایگاه مناطق آزاد ایران در اقتصاد بین‌الملل باشد؛ جایگاهی که سال‌هاست ظرفیت آن وجود دارد، اما هنوز به تمامی شکوفا نشده است.