سیاست حمایت از فرزندآوری برای زنان شاغل، نباید زن را میان «کار» و «مادری» مجبور به انتخاب کند؛ بلکه باید به کاهش هزینه‌ها و موانع کمک کند.

افزایش مشارکت زنان در بازار کار، تغییر الگوی خانواده، افزایش سن ازدواج و فرزندآوری و گسترش مسئولیت‌های مراقبتی، ضرورت بازنگری در نحوه حمایت از زنان شاغل در سنین باروری را افزایش داده است. برای بخشی از زنان، مسئله صرفاً «تمایل یا عدم تمایل به فرزندآوری» نیست؛ بلکه هزینه فرصت فرزندآوری، نگرانی از پیامدهای شغلی، دشواری مراقبت از کودک، ساعات کاری نامتناسب و انعطاف‌ناپذیر، و بار نامتوازن مسئولیت‌های خانوادگی می‌تواند تصمیم و زمان‌بندی فرزندآوری را تحت تأثیر قرار دهد. دسترسی مناسب به خدمات سلامت نیز می‌تواند در حمایت از سلامت باروری و بارداری اهمیت داشته باشد.

تصمیم درباره فرزندآوری تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل فردی، زوجی، اقتصادی، اجتماعی، شغلی، فرهنگی و سیاستی قرار دارد. ازاین‌رو، سیاست‌های حمایت از فرزندآوری باید علاوه بر ترجیحات و انتخاب افراد، به شرایط اقتصادی، امنیت شغلی، هزینه مسکن و مراقبت از کودک، سیاست‌های مرخصی والدینی، شرایط محیط کار و تقسیم مسئولیت‌های مراقبتی و نظام ارزشی جامعه در جهت تقویت جایگاه ازدواج، تحکیم نهاد خانواده و ارتقاء شان مادری و هویت پدری نیز توجه کنند.

محیط کار دوستدار خانواده

انعطاف‌پذیری متناسب با ماهیت شغل، مرخصی‌های قانونی، حمایت از شیردهی، دسترسی به مراقبت از کودک، کاهش فشارهای غیرضروری، کاهش نوبت کاری شب، اولویت استخدام به ازای تاهل و فرزند داشتن، وجود مهد کودک با استانداردهای قابل قبول در جوار محل کار و جلوگیری از تبعیض مرتبط با بارداری و مسئولیت‌های خانوادگی می‌توانند به ایجاد محیط کار خانواده ‌دوست کمک کنند.

چند چالش سیاستی زنان شاغل

تعارض کار و خانواده: کمبود زمان، ساعات کاری طولانی، تعارض نقش شغلی و مادری

نگرانی از آسیب به مسیر شغلی پس از بارداری: نگرانی از کاهش فرصت ارتقا، تبعیض یا پیامدهای منفی شغلی مرتبط با بارداری و مسئولیت‌های خانوادگی

هزینه و دسترسی به مراقبت کودک: کمبود مهدکودک مناسب، هزینه بالا و دسترسی محدود

ساعات کاری طولانی یا غیرمنعطف: ساعات کاری طولانی یا غیرمنعطف و محدودیت در دسترسی به ترتیبات کاری انعطاف‌پذیر متناسب با ماهیت شغل

توزیع نامتوازن کار مراقبتی میان زن و مرد: توزیع نامتوازن مسئولیت‌های خانه و مراقبت از کودک

دشواری تداوم شیردهی پس از بازگشت به کار

تأخیر در فرزندآوری و تغییر زمان‌بندی فرزندآوری: افزایش سن فرزندآوری می‌تواند با افزایش برخی چالش‌های مرتبط با باروری و در نهایت کاهش فرزند آوری همراه باشد.

مواجهه با برخی عوامل محیط کار که می‌توانند بر سلامت باروری، بارداری یا سلامت مادر و جنین اثرگذار باشند

استرس و فشار روانی مرتبط با ایفای همزمان نقش‌های شغلی و خانوادگی: فشار روانی، تعارض نقش‌ها، احساس گناه و دشواری مدیریت همزمان مسئولیت‌های شغلی و خانوادگی

دشواری دسترسی به خدمات سلامت به علت محدودیت زمانی، ساعات کاری و دشواری هماهنگی زمان مراجعه

هزینه‌های مرتبط با بارداری، زایمان و مراقبت از کودک و احتمال کاهش درآمد یا افزایش هزینه در دوره مرخصی و کاهش فعالیت شغلی

اشتغال زنان به‌خودی‌خود مانع فرزندآوری نیست؛ بلکه زمانی که اشتغال با ناامنی شغلی، ساعات کاری نامناسب، هزینه بالای مراقبت از کودک، نبود حمایت سازمانی، آگاهی ناکافی مدیران از لزوم حمایت های شغلی در جهت حمایت از خانواده و تقسیم نابرابر مسئولیت‌های خانوادگی همراه شود، می‌تواند هزینه فرزندآوری را افزایش دهد.

جمع‌بندی :

فرزندآوری سالم و انتخاب آگاهانه، نیازمند زن سالم، خانواده توانمند و محیط اجتماعی و شغلی حمایتگر است. بنابراین، یکی از مداخلات قابل اجرا برای حمایت از فرزندآوری، کاهش تعارض میان اشتغال و فرزندآوری از طریق تقویت خدمات سلامت، مراقبت پیش از بارداری، حمایت از مادر شاغل، مراقبت از کودک، سلامت روان و مشارکت پدران است. اشتغال زنان نباید به‌عنوان مانع فرزندآوری تلقی شود؛ سیاست مطلوب، ایجاد شرایطی است که زنان و زوجین بتوانند میان اشتغال، سلامت و فرزندآوری تعادل برقرار کنند و درباره زمان و تعداد فرزندان خود انتخاب آگاهانه داشته باشند.