احسان بایرامی فعال اقتصادی و یکی از تولیدکنندگان منطقه آزاد ارس، از چالش‌ها و مصائب بی‌پایان سرمایه‌گذاران و فعالین اقتصادی در مناطق آزاد سخن گفت.

وی تاکید کرد: ابتدا باید بررسی کرد که فعالین اقتصادی چرا مناطق آزاد را برای سرمایه‌گذاری و فعالیت انتخاب کردند. طبیعتا دلیل آن، وجود دو مزیت عمده در مناطق آزاد است؛ اولین مزیت معافیت مالیاتی است که طبق قانون هر نوع فعالیتی ۲۰سال معافیت مالیاتی دارد، اما متاسفانه در عمل این موضوع اجرا نمی‌شود و اداره مالیات به هر روشی می‌خواهد جلوی این معافیت را بگیرد‌. ضمن آن ظاهرا قرار است براساس پیشنهاد دولت در لایحه قانون برنامه هفتم توسعه کشور، این معافیت نیز صرفا به واحدهای صادرات‌محور تعلق پیدا کند؛ موضوعی که متاسفانه آقای حجت‌الله عبدالملکی دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ابتدا آن را تکذیب کردند؛ اما متاسفانه امروز می‌بینیم آن بند در برنامه هفتم توسعه به قوت خود باقی است و چنانچه توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی رای بیاورد و تصویب گردد، دیگر چیزی تحت منطقه آزاد در کشور وجود نخواهد داشت و بی‌تردید همین اندک سرمایه‌گذاران باقی مانده نیز یا به خارج از کشور مهاجرت می‌کنند و یا اینکه سرمایه و واحدهای خود را به سرزمین اصلی انتقال می‌دهند که این اتفاق به معنای انحلال کامل مناطق آزاد ایران خواهد بود!

این فعال اقتصادی در منطقه آزاد ارس افزود: با عدم شناختی که فعالین اقتصادی از بخشنامه‌های اداری دارند، دستگاه‌های سرزمین اصلی خصوصا سازمان امور مالیاتی به نحوی به دنبال دور زدن فعالین اقتصادی هستند و در نهایت مشمول مالیات هم از نظر درآمدی و هم از نظر ارزش افزوده می‌کنند که این موضوع مزیت عمده منطقه آزاد را از بین می‌برد؛ چراکه اداره مالیات بایستی زیرنظر سازمان منطقه آزاد در مناطق آزاد باشد که این کار عملا انجام نشده و بهتر است بگویم حداقل در منطقه آزاد ارس این کار صورت نپذیرفته است، یعنی اداره مالیات زیر نظر سازمان منطقه آزاد نیست و مستقیما دستور را از اداره کل استان می‌گیرد و آنها هم می‌گویند هر چقدر خواستید مالیات بگیرید؛ اینها هم شناختی از فعالین اقتصادی ندارند و اصلا علت حضور فعالین اقتصادی را نمی‌دانند و مزیت را از دست فعالین اقتصادی می‌گیرند.

بایرامی در ادامه گفت: مزیت دوم، عوارض گمرکی است که ما فعالین اقتصادی انتظار داریم در ‌مناطق آزاد از آن بهره‌‌مند شویم؛ ضمن اینکه گمرک هم قوانین خاص خود را دارد.

وی در پاسخ به این سوال که برای کاهش مشکلات پیش‌روی تولید و فعالیت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری در مناطق چه باید کرد، اذعان داشت: ما باید تصمیم بگیریم که آیا می‌خواهیم مناطق آزاد داشته باشیم یا نه‌؟ اگر منطقه آزاد را بخواهیم، بایستی با تمام انرژی برنامه‌ها را اجرا کنیم، نه آن‌که فقط ۳۰درصد از قانون مناطق آزاد را صرفا اجرا نماییم و اسم منطقه آزاد را رویش بگذاریم و انتظار داشته باشیم که کل مشکلات کشور به سبب وجود منطقه آزاد رفع ‌شود. بلکه بایستی تعریفی که منطقه آزاد دارد و به عنوان یک منطقه کاملا مجزا از سرزمین اصلی شناخته می‌شود را اجرا کنیم و سپس مزایای آن را ببینیم. به عنوان مثال منطقه آزاد ارس در نظر بگیریم، یا بایستی این منطقه را آزاد اعلام ‌نمی‌کردیم، یا اینکه کل اختیارات را به سازمان منطقه آزاد ارس می‌سپردیم.

این فعال اقتصادی در پاسخ به این سوال که عوامل عدم اجرای قانون مناطق آزاد در حوزه‌های حمایت از جذب سرمایه‌گذار داخلی و خارجی چیست، گفت: در این مورد باید به عدم برنامه‌ریزی‌ها تاکید داشت. متاسفانه مسئولین مربوطه صرفا چند منطقه آزاد را به‌وجود آوردند، اما هیچ برنامه‌ای را برای جذب سرمایه‌گذار واقعی پیاده نکردند‌. در این مدت کسانی که صرفا منافعی می‌بینند و سرمایه‌گذاری به صورت کوتاه‌مدت به‌دردشان می‌خورد، به فعالیت مشغول می‌شوند و بعد یکی دو سال در سرزمین اصلی فعالیت خود را ادامه می‌دهند و فقط به عنوان سوءاستفاده سرمایه‌گذاری می‌کنند‌.

بایرامی تصریح کرد: برنامه‌ای برای جذب سرمایه‌گذار داخلی در کشور وجود ندارد، چه برسد به خارجی؛ ضمن اینکه هیچ برنامه حمایتی نداریم و راهکاری هم برای این موضوع ارائه نمی‌دهیم. وقتی ۳۰سال از تدوین، تصویب و ابلاغ یک قانون در کشور می‌گذرد و باید گذشت سه‌دهه نه‌تنها این قانون اجرایی نمی‌شود، بلکه توسط دولت‌ها و مجالس، در هر دوره بخشی از آن حذف می‌گردد، همچون قانون معافیت مالیات بر ارزش افزوده، چگونه می‌توان به جذب سرمایه‌گذار اندیشید؛ خصوصا سرمایه‌گذار خارجی؟!

وی در ادامه اظهار کرد: فلسفه وجودی مناطق آزاد این است که اگر کشوری به حالت بن‌بست در حوزه اقتصادی قرار گرفت، مناطق آزاد به کمکش بیایند تا هم صادرات و هم واردات و انتقال تکنولوژی‌های جدید به شکل بهتری انجام شود‌. درواقع مناطق آزاد به عنوان یک کمکی که فضای سیاست‌زده ملی را دور بزنند، وارد می‌شود و با فعالیت اقتصادی، به کشور یاری می‌رسانند تا ارزآوری داشته باشند‌. مناطق آزادی که تمام قوانین مرتبط با آن به طور کامل اجرا شود، در دورانی که نسبتا به بن‌بست خورده‌ایم و اقتصاد بحرانی داریم، می‌توانند مشکلات ارزآوری و صادرات کشور را به راحتی مرتفع کند، ولی مهم این می‌باشد که درخصوص مناطق آزاد کشور ما انجام نشده است.

این فعال اقتصادی و تولیدکننده در منطقه آزاد ارس در پایان خاطرنشان کرد: مسئولان می‌بایست از نزدیک با مشکلات سرمایه‌گذاران آشنا ‌شوند. ولی متاسفانه اجرای این رویه هم بسیار ضعیف است؛ اینکه صرفا جلسه‌ای برگزار شد و وقت تولیدکننده و صنعتگر گرفته شود و هیچ نفعی و کارایی نداشته باشد، نمی‌تواند موثر واقع گردد. ضمن آن‌که در دوره جدید مدیریتی دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، همان جلسات بی‌محتوا و بی‌نتیجه سرمایه‌گذاران و فعالین اقتصادی با دبیر شورایعالی و معاونین ایشان نیز صورت نگرفته است؛ ظاهرا مسئولین دبیرخانه بیشتر به دنبال برگزاری نمایشگاه مختلف داخلی و خارجی هستند و سرمایه‌گذاران مستقر در این مناطق را به دست فراموشی سپرده و آنها کفش آهنین پوشیده‌اند تا از کردستان عراق، ارمنستان، امارات، چین و سایر نقاط دنیا سرمایه‌گذار خارجی جذب کنند. بنده صراحتا به این دوستان اعلام می‌کنم که از خواب و خیال خود برخاسته و واقعیت‌های موجود را با چشم باز ببینند؛ چراکه با این روش مدیریتی در دبیرخانه شورایعالی و همچنین سازمان‌های مناطق آزاد، به‌زودی باید به فکر اعلام تعطیلی این مناطق از کشور باشیم.

منبع: اخبار مناطق آزاد