اگر در مدرسه درسخوان باشی، با تشویق پدر و مادر و همچنین معلمان و مدیران مدرسه روبهرو میشوی و در غیراین صورت یک فرد بیاستعداد و تنبل به حساب میآیی؛ این سخن و درددل مشترک بسیاری از کودکان و نوجوانان ایرانی است که معتقدند غیر از درس و فوتبال، هر توانایی دیگری در ایران نادیده گرفته میشود. کشف استعدادها یکی از بزرگترین مسئولیت های سیستم آموزشی در کشورهای مختلف است که می تواند به رشد و ارتقا فردی و عمومی یک جامعه منجر شود. این در حالی است که در سیستم آموزشی کشور ما، از دانش آموزان طلب حفظ و یادگیری مطالبی می شود که شاید هیچگاه در طول زندگی برای آنها کاربردی نداشته باشد.
مهمترین خدمتی که آموزش و پرورش می تواند در جهت رشد کودک انجام دهد آن است که او را با توجه به استعدادهایش به سوی مناسب ترین زمینه هدایت کند، یعنی به جایی که او در آن خشنود و کارآمد باشد، ما به کلّی این هدف را از یاد بردهایم”
معلمان امروز آموزشوپرورش در جزیره کیش به خوبی اهمیت استعدادیابی و توجه به توانایی دانشآموزان در حوزههایی غیر از درس را میدانند، اما میگویند که شرایط کنونی آموزشوپرورش چنین امکانات و زمینهای را ندارد. چندتن از معلمان جزیره کیش در گفتگو با پایگاه خبری تحلیلی اندیشه کیش گفتند: تقریبا در بخشنامهها و همچنین در بین مدیران تلاش میشود به استعدادهای غیردرسی هم توجه شود، اما مگر مدارس ما چقدر امکانات دارند؟ تقریبا امکاناتی ندارند و تنها کاری که از عهده ما برمیآید، مشاورهدادن به خانوادهها و همچنین تشویق همین بچههاست. هیچ برنامه خاصی جز یک پژوهشکده دانش آموزی که آن هم با کمبود منابع و اختیارات مواجه است، وجود ندارد.
امروزه مشاغل تخصّصی شدهاند و تحصیل، زمینه ساز شغل شده است. اگر رشته تحصیلی انتخاب شده، منطبق با نوع هوش و نوع استعداد افراد باشد، قطعا موفقتر خواهد بود و در غیر اینصورت رشته تحصیلی که مغایر با توانمندی فرد باشد، سبب دلسردی او از ادامهی تحصیل و شغل و نهایتا زندگی میشود. در جوامع صنعتی و رشدیافته رغبتها، تواناییها، استعدادهای افراد و نیازهای شغلی جامعه، تعیین کننده شغل آینده انسان است.
نتیجه این بیتوجهی به استعداد نوجوانان ایرانی معمولا زمانی در زندگی آنها آشکار میشود. بهعنوان مثال و درحال حاضر، آمار تغییر رشته یا شغل در بین جوانان ایرانی بالاست و گروهی تلاش میکنند جایی و در دورهای از زندگی، دستاوردهای ابتدایی زندگی خود را کنار بگذارند و سراغ عشق و علاقه خود بروند. در دانشگاهها هم اگرچه اطلاعات دقیقی از تغییر رشته از کارشناسی به کارشناسی ارشد وجود ندارد، اما دستکم مشاهدات عینی نشان میدهد سالانه تعداد زیادی از فارغالتحصیلان رشتههای مهندسی در دوران کارشناسی، علوم انسانی را گزینه مناسب ادامه تحصیل میدانند و سالانه بخش زیادی از ورودیهای رشتههای علومانسانی مانند فلسفه، علوم اجتماعی و علوم سیاسی به فارغالتحصیلان مهندسی در دوران کارشناسی میرسد. این اطلاعات و آمار به خوبی حکایت از بیتوجهی به استعداد دانشآموزان دارد، چراکه اگر استعداد و علاقه کودکان به خوبی دیده میشد و پرورش مییافت، آنها مجبور نبودند در جوانی سراغ رشته و کار دیگری بروند.
به نظر میآید اگر نوجوانان و کودکان ایرانی که به درستی استعدادیابی نشدهاند، حتی دانشگاه خود را در رشتهای که چندان علاقهای به آن ندارند، به پایان برسانند، اما در بسیاری از موارد ترجیح میدهند کار خود را به گونهای دیگر انتخاب کنند. تاکنون در چندین مورد از زبان مسئولان ایرانی اعلام شده که ۸۰درصد فارغالتحصیلان دانشگاهی ایران در مشاغل غیرمرتبط مشغولند. علاوه بر این نتایج مطالعات میزان تطبیقپذیری آموزشهای علمی و مهارتی با شغل فعلی افراد نشان میدهد در استانهای مورد بررسی فقط کمتر از ۳۰درصد از شاغلان در مشاغل مرتبط با رشته تحصیلی مشغول به کار هستند. این آمار اگرچه ممکن است دقت لازم را نداشته باشد، اما به خوبی خلأ استعدادیابی در ایران را نشان میدهد. البته غیرمرتبطبودن مدرک دانشگاهی با شغل، تنها یک دلیل و آن هم بیعلاقگی به رشته دانشگاهی نیست، چراکه برخی رشتهها عملا بازار کار مناسبی ندارند و فارغالتحصیلان مجبورند سراغ شغل دیگری بروند.
این تغییرات و تلاشها برای استعدادیابی تا چه اندازه میتواند کارهای غیرمرتبط با رشتههای تحصیلی ایرانیان و همچنین تغییررشتههای فراوان را حل کند؟ اگرچه کارشناسان زیادی یکی از دلایل این تغییرات در سنین جوانی را نبود استعدادیابی دقیق میدانند اما رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان وزارت آموزش و پرورش از نبود پژوهشی جامع در این زمینه سخن میگوید. مهاجرانی توضیح میدهد: «درباره این تغییر رشتهها ابتدا باید پژوهشی کامل داشته باشیم که آیا علت تغییر رشته جذابیت بازار کار، تغییر سلیقه یا استعدادیابینشدن است و بعد براساس نتایج این پژوهش به سمت برنامهریزی دقیق رفت. درحال حاضر درباره دلیل این تغییر رشتهها و همچنین کارهای غیرمرتبط با رشته تحصیلی، جای بحث وجود دارد و نیاز به پژوهشی جامع داریم که بر مبنای آن عمل شود. البته دراینکه این کارها میتواند تاثیرگذار باشد و باید بیشتر شود، شکی وجود ندارد.»
- نسرین فائق
- کد خبر 39362
- اخبارکیش , فرهنگی
- بدون نظر
- پرینت




