براساس بررسی‌های انجام ‌گرفته، دیپلماسی اقتصادی هدفمند بخشی از حکمرانی اقتصادی دولت‌ها در فضای بین‌المللی است. در این راستا نیز دولت‌های درحال توسعه تلاش می‌کنند در قالب دیپلماسی اقتصادی، ضمن برقراری ارتباطات سازنده سیاسی و اقتصادی با سایر دولت‌ها، از مزیت شرکت‌های چندمیلیتی، نهادهای اقتصادی جهانی نظیر صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی، سازمان‌های اقتصادی منطقه‌ای، قراردادهای دو یا چندجانبه با کشورهای همسایه و… برای جلب حداکثر سرمایه، نیروی انسانی ماهر، مدیریت کارآمد و فناوری برای توسعه افتصادی کشور متبوع خود حداکثر استفاده را ببرند. یعنی جذب سرمایه‌گذاری خارجی در جریان تعامل مثبت یک کشور با جامعه جهانی و نهادهای اقتصادی تاثیرگذار انجام می‌گیرد.

بنابراین کشوری که نتواند دیپلماسی موفق اقتصادی داشته باشد؛ در جذب سرمایه‌گذاری خارجی توفیقی نخواهند یافت؛ چراکه سرمایه‌های در دنیای امروز به دلیل آشفتگی‌های موجود در نظم بین‌الملل؛ به آیتم‌های سیاسی همپای مزیت‌های اقتصادی یک جامعه توجه می‌کند. جامعه‌ای که نتوانسته است در قالب یک الگوی سازنده و یک رابطه تعاملی مثبت با دنیای پیرامونی رفتار کند، حتی در صورت داشتن محیط داخلی امن و آرام، مورد‌توجه سرمایه‌گذار خارجی نیست‌.

با لحاظ نکات پیش‌گفته؛ امروز باید ببینیم در کشور ما در دو حوزه داخلی و خارجی، شرایط مناسب برای جذب موفق سرمایه‌گذاری خارجی وجود دارد؟

به نظر می‌رسد حداقل طی یک‌سال گذشته، عرصه داخلی کشور دچار برخی کشمکش‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی شده است و در اثر این امر، تصویر محیط داخلی در رسانه‌های خارجی، تا حدودی مخدوش و ناآرام جلوه می‌کند. همچنین در حوزه دیپلماسی اقتصادی و سیاسی نیز، کشور ما در وضعیت کنونی درگیر جریان پرابهام برجام و برخی درگیری‌های جاری با کشورهای همسایه است. به این شرایط محیط سیاسی، فاکتورهای ضعیف و گاها مصیبت‌بار اقتصاد کشور را هم اگر اضافه نماییم، در نهایت آنچه قابل مشاهده است، به هیچ‌وجه برای سرمایه‌گذار خارجی جذاب نیست.

بنابراین وقتی از جذب سرمایه‌گذاری آن هم در مناطق آزاد سخن گفته می‌شود، ناخودآگاه احساس می‌کنیم، مدعیان امر بدون توجه به مقدمه کلام و موضوع حرف زده‌اند؛ زیرا مناطق آزاد علاوه‌بر داشتن مشکلات عام ذکر گردیده، امروز درگیر مشکلات پیچیده مدیریتی و ضعف مفرط قانون و مشوق‌ها نیز می‌باشند. بنابراین چگونه می‌توانند تنها با تدوین بسته‌های سرمایه‌گذاری که حاوی برخی اطلاعات کلی از فرصت سرمایه‌گذاری مدنظر سازمان‌های مناطق آزاد است، در مسیر جذب موفق سرمایه‌گذاری خارجی قرار بگیرند؟ علاوه‌بر همه این موارد، ضعف زیرساخت‌های سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد و تحریم‌های مالی خارجی نیز می‌تواند مزید بر علت شده و شانس مناطق آزاد برای جلب توجه جریان‌های بین‌المللی سرمایه‌گذاری را کاهش دهند‌.

در نهایت باید بگوییم‌ با وجود آن‌که جذب سرمایه‌گذاری خارجی در قانون مناطق آزاد جزو اهداف اولیه و اصلی شگل‌گیری این مناطق بوده است؛ متاسفانه شرایط فعلی جامعه و کشور در محیط داخلی و خارجی اجازه نمی‌دهد امید زیادی به ورود سرمایه خارجی داشته باشیم. در نتیجه موضوع جذب و ورود سرمایه‌گذاری خارجی به مناطق آزاد در اوضاع کنونی، چیزی شبیه آرزوی محال است‌.

می‌گویند فردی کنار دریا نشسته  بود و یک سطل ماست را داخل آب دریا حل می‌کرد. شخص دیگری از علت کارش جویا شد. او در جواب گفت: درحال درست کردن دریای دوغ هستم. شخص سوال کننده گفت: اما این امکان ندارد با یک سطل ماست دریای دوغ درست کنی. جواب داد: می‌دانم نمی‌شود، اما اگر شود چه می‌شود؟ ظاهرا دوستان ما در مناطق آزاد هم می‌دانند با بسته سرمایه‌گذاری صرف بدون تامین سایر شرایط لازم، سرمایه‌گذاری خارجی مدنظر قابل‌تحقق نیست؛ اما آرزو می‌کنند که بشود.

منبع: اخبار مناطق آزاد