گردشگری ورزشی (Sport Tourism) به آن دسته از سفرهایی گفته می‌شود که شخص با هدف تماشا یا شرکت در یک مسابقه ورزشی راهی سفر می‌شود. گردشگری ورزشی یکی از زیرمجموعه‌های صنعت گردشگری است که طرفداران آن روز به روز در حال افزایش است. این حوزه به‌عنوان یکی از صنایع پیشرو در جهان شناخته می‌شود و کیفیت خدمات‌رسانی در آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

ورزشکاران با هدف شرکت در مسابقات و گردشگران با هدف تماشای رویدادهای جذاب و بزرگ ورزشی عازم سفر می‌شوند. این سفرها می‌توانند انگیزه‌های مختلفی مانند تجربه هیجان، حمایت از تیم‌های محبوب، یا حتی تعامل با فرهنگ‌های مختلف داشته باشند. گردشگری ورزشی نه‌تنها برای ورزشکاران و تماشاچیان اهمیت دارد، بلکه تأثیر چشمگیری بر توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مقاصد میزبان دارد.

ورزش و گردشگری دو نیروی محرکه برای ترویج و توسعه اقتصادی پایدار مقاصد گردشگری هستند. گردشگری ورزشی بخش پر جنب و جوش صنعت گردشگری جهان است که حول محور سفر برای شرکت در رویدادهای ورزشی و تماشای آن می‌چرخد. این نوع گردشگری به‌سرعت در حال رشد است و گردشگران بیشتری در طول سفر خود به فعالیت‌های ورزشی علاقه‌مند می‌شوند، خواه ورزش هدف اصلی سفر باشد یا خیر. رویدادهای ورزشی اندازه‌ها و انواع مختلفی دارند که می‌توانند گردشگران متنوعی را جذب کنند. زیرا شرکت‌کنندگان و یا تماشاگران سعی می‌کنند طعم‌های محلی را به سفر خود اضافه کنند تا تجربیات خود را متمایز سازند و در نتیجه، نه تنها به تماشای ورزش، بلکه به کشف فرهنگ و جاذبه‌های محلی نیز پرداخته می‌شود.

تحریک اقتصادهای محلی از طریق هزینه‌های اقامت، هزینه‌های غذاخوری، هزینه‌های حمل‌ونقل، هزینه‌های تفریحات، خرید از بازارهای محلی و غیره، از دیگر مزایای گردشگری ورزشی است. علی‌رغم چالش‌هایی مانند تقاضای زیرساخت‌ها و نوسانات فصلی، گردشگری ورزشی آماده گسترش مداوم است به دلیل اشتیاق جهانی به ورزش.

درآمد بازار جهانی گردشگری ورزشی در سال ۲۰۲۳ به ۵۹۸٫۰ میلیارد دلار رسید. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۲، بازار به ۲۳۲۷٫۰ میلیارد دلار برسد که سهم فوتبال/فوتبال ۸۸۴٫۳ میلیارد دلار، کریکت ۵۵۸٫۵ میلیارد دلار، موتوراسپرت ۳۲۵٫۸ میلیارد دلار، تنیس ۳۰۲٫۵ میلیارد دلار و سایر ورزش‌ها ۲۵۶٫۰ میلیارد دلار خواهد بود.

شاید این‌طور به نظر برسد که صنعت گردشگری ورزشی صنعتی جدید است، اما در واقع این‌طور نیست. این صنعت ریشه‌های بسیار قدیمی دارد و به دوران باستان باز می‌گردد. تاریخچه گردشگری ورزشی به زمان‌های دور و به مسابقات ورزشی اولیه مرتبط است. این مفهوم را می‌توان در بازی‌های المپیک باستانی در یونان که از سال ۷۷۶ قبل از میلاد آغاز شد، ردیابی کرد. این بازی‌ها نه تنها مسابقات ورزشی، بلکه جشنواره‌های فرهنگی و مذهبی مهمی نیز بودند که جمعیت‌های زیادی را از مناطق مختلف جذب می‌کردند. در دوران امپراتوری روم، مسابقات گلادیاتورها در کولوسئوم به رویدادهایی مهم تبدیل شدند که تماشاگران زیادی از سراسر امپراتوری را به خود جذب می‌کردند. در دوران قرون وسطی و رنسانس، مسابقات مختلف همچنان توجه بسیاری از تماشاگران را به خود جلب می‌کرد و سنت سفرهای ورزشی را تقویت می‌کرد. با پیشرفت حمل‌ونقل در قرن‌های ۱۹ و ۲۰، گردشگری ورزشی بین‌المللی رشد چشمگیری یافت و برگزاری رویدادهایی مانند اولین بازی‌های المپیک مدرن در سال ۱۸۹۶ در آتن و جام جهانی فوتبال در سال ۱۹۳۰ در اروگوئه، به‌عنوان نقاط عطفی در تاریخ این صنعت مطرح شدند. امروزه گردشگری ورزشی به صنعتی چند میلیارد دلاری تبدیل شده است که به‌طور مداوم در حال رشد است و تأثیرات اقتصادی و فرهنگی زیادی دارد.

*هفته آینده، این صنعت را در جزیره کیش بررسی خواهیم کرد و به تحلیل تأثیرات و پتانسیل‌های این بخش در این منطقه خواهیم پرداخت.*